Adıyaman’da hayat yavaşlamadı; neredeyse durma noktasına geldi. Merkezde de ilçelerde de tablo aynı: kepenkler yarım açık işler durma noktasında esnaf zor durumda. Depremin bıraktığı fiziki yıkım büyük ölçüde görünürken, ekonomik yıkım sessiz ama daha derin ilerliyor.
Bugün üretici esnaf ve vatandaş çözüm istiyor. Üretici ve Esnaf yalnızca satış yapamamaktan şikâyetçi değil; nakit akışı durmuş, borçlar birikmiş, vadeler gelmiş ama kasalar boş. Dar gelirli vatandaş ise temel gıda harcamalarında bile zorlanıyor. Yeni yılla birlikte et ve süt ürünlerine gelen zamlar, mutfaktaki yangını daha da büyüttü. Bu zamlar lüks tüketimi değil, doğrudan yaşamın kendisi olan temel gıda tüketimi.
Birde iki üç tane çocuk var ise kırtasiye okul masraflarını da ekleyin gerçekten işin içinden çıkmak çok zorlaşıyor.
Asıl problem ise tam burada başlıyor:
Üreticinin, Esnafın ve vatandaşın en çok ihtiyaç duyduğu dönemde krediye erişim neredeyse imkânsız. Faiz oranları yüksek olmasına rağmen bankalar kredi kullandırmıyor, aldığı teminatın yarısına bile kredi vermekten çekiniyor ve riskten kaçıyor. Oysa güçlü sistemlerde bankalar risk almaktan kaçınmamalı. Helede kriz dönemlerinde bankaların biraz daha ipi göğüslemedi gerekiyor. Evet finans sistemi yani bankalar “güven” gerekçesiyle geri duruyorsa, bu yalnızca ekonomik değil, ahlaki bir sorundur.
Sorun Nerede Derinleşiyor?
Esnaf kısa vadeli borçlarını çeviremiyor.
Dar gelirli vatandaş gıdaya yani temel tüketim maddelerine erişimde zorlanıyor.
Adıyaman merkez ve İlçelerinde ticaret neredeyse tamamen durma noktasında.
Çözüm Sadece Kredi sağlamakta değil aslında çözümlerden biri Akıllı Destekler sunabilmek.
Elbette kredi önemli ama tek başına yeterli değil. Adıyaman için klasik reçeteler değil, bölgemize özgü çözümler gerekiyor:Düşük faizli, uzun vadeli, teminatsız esnaf kredileri acilen devreye alınmalı. Esnafın mevcut borçları faizsiz veya çok düşük faizle yapılandırılmalı.
Yerel üretimi canlandıracak kooperatif destekli tedarik zincirleri kurulmalı; böylece hem üretici hem esnaf kazanmalı.
Et ve süt ürünlerinde bölgesel destek modeli uygulanmalı; üretici ayakta tutulmadan tüketici korunamaz.
Belediyeler ve yerel kurumlar, kamu kurumları yerel esnaftan alım garantili modellerle piyasaya doğrudan can suyu vermeli.
Yani bütün kurumlar mal alımlarını yerel esnaftan almalı.
Unutulmaması Gereken Gerçek
Adıyaman’da ekonomi yalnızca rakamlardan ibaret değil. Burada konu bir şehrin yeniden tutunma iradesi. Esnaf batarsa, sadece dükkânlar kapanmaz; umut kapanır, sosyal denge bozulur, göç başlar.
Bugün atılacak doğru adımlar, yarın sosyal yaraların büyümesini engeller.
Bir an önce erişilebilir finans, adil destek ve gerçekçi ekonomik politikalar istiyor.
Artık vakit kaybetme lüksümüz yok. Kaybedecek vaktimiz de yok.